fluitArbitrage is de laatste tijd weer veel in het nieuws. Logisch, we zitten midden in het WK voetbal. Onterechte penalty’s, doellijntechnologie en een spray voor een muurtje. En niet te vergeten de vraag of scheidsrechters beelden moeten kunnen terug kijken of niet. Er wordt veel over gesproken. Er is ook een andere vorm van arbitrage, namelijk de arbitrage als vorm van alternatieve geschillenbeslechting. Er is nieuwe arbitrageregelgeving onderweg. Deze nieuwe regelgeving kan gevolgen hebben voor uw algemene voorwaarden.

Niet iedereen is bekend met het feit dat niet alleen overheidsrechters, maar ook andere instanties recht kunnen spreken. Dit wordt alternatieve geschillenbeslechting genoemd, omdat het dient als alternatief voor de gang naar de ‘gewone’ rechter (overheidsrechter).

Mediation, bindend advies en arbitrage zijn vormen van alternatieve geschillenbeslechting. Vooral in het bedrijfsleven wordt vaak gekozen voor arbitrage als alternatief voor een procedure bij de rechter. Partijen spreken dan van te voren af dat zij eventuele geschillen en conflicten zullen voorleggen aan een arbitragecommissie. Dergelijke afspraken worden neergelegd in overeenkomsten. Ook in algemene voorwaarden komen deze afspraken voor. Arbitrage komt regelmatig voor in de bouw (Raad van Arbitrage voor de Bouw), ICT (Stichting Geschillen Oplossing Automatisering) en transportsector (Stichting Tamara).

Een arbitragecommissie bestaat uit één of drie arbiters die vaak werkzaam zijn in de betreffende bedrijfstak van partijen. Dit heeft als voordeel dat de arbiters ter zake deskundig zijn. Ook hebben partijen invloed op de benoeming van de arbiters.

Arbitrage is wettelijk geregeld, maar zal worden gemoderniseerd. Naar verwachting zal de nieuwe wet per 1 januari 2015 in werking treden. De regels voor arbitrage worden gemoderniseerd onder andere door gebruik te maken van digitale middelen, zoals het versturen van processtukken per e-mail. Daarnaast zal deponering van een arbitraal vonnis bij de rechtbank niet meer verplicht worden gesteld. Ook wordt de procedure tot vernietiging van een arbitraal vonnis teruggebracht tot één rechtsgang.

De nieuwe wet heeft ook gevolgen voor algemene voorwaarden die worden gebruikt voor consumenten. In algemene voorwaarden voor consumenten komen bepalingen voor waarin  is opgenomen dat alle geschillen zullen worden beslecht door arbitrage. Dergelijke arbitragebedingen zijn na 1 januari 2015 niet meer afdwingbaar, omdat het arbitraal beding voortaan wordt geplaatst op de zogenoemde ‘zwarte lijst’ van onredelijk bezwarende bedingen bij consumentenovereenkomsten. De consument kan het arbitraal beding vernietigen, tenzij de consument minimaal een termijn van één maand wordt gegund om alsnog te kiezen voor de rechter. Ondernemers die in hun algemene voorwaarden voor consumenten hebben gekozen voor arbitrage moeten dus goed opletten!

Een klein detail, maar volgens ons niet onbelangrijk. In de wet is nu nog bepaald dat het scheidsgerecht (de arbitragecomissie) beslist als goede ‘mannen’ naar billijkheid. In de nieuwe wet zal worden opgenomen dat het scheidsgerecht beslist als  goede ‘personen’ naar billijkheid. En terecht. Het is tenslotte 2014. Wellicht nu ook het moment om scheidsrechters in het voetbal de mogelijkheid te geven om beelden terug te kijken.