Op veel handelstransacties worden algemene  voorwaarden van toepassing verklaard, maar partijen weten vaak niet wat er allemaal in deze kleine lettertjes is opgenomen. In de praktijk zien we dat algemene voorwaarden nauwelijks worden gelezen. Algemene voorwaarden zijn pas aan de orde wanneer er een geschil is, maar ook dan wordt vaak vergeten wat er nu precies is opgenomen in de algemene voorwaarden met alle gevolgen van dien. Ook door de partij die de algemene voorwaarden gebruikt. Zo ook in de een zaak bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant.

Eisende partij De Architecten Alliantie vordert bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant veroordeling van haar opdrachtgevers tot betaling van € 54.085,50 te vermeerderen met rente en kosten. De vordering betreft onbetaald gebleven facturen voortvloeiend uit een tweetal opdrachtbevestigingen (d.d. 30 mei 2006 en d.d. 19 december 2008) ter zake door haar voor de opdrachtgevers verrichte architectenwerkzaamheden.

De opdrachtgevers stellen dat de rechtbank niet bevoegd is. Volgens de opdrachtgevers volgt uit de opdrachtbevestigingen d.d. 30 mei 2006 en 19 december 2008 dat De Architecten Alliantie de algemene voorwaarden SR 1997 en DNR 2005 (twee sets algemene voorwaarden) van toepassing heeft verklaard. In deze algemene voorwaarden is opgenomen dat het geschil moet worden beslecht door middel van arbitrage. In voornoemde sets algemene voorwaarden worden verschillende arbiters genoemd.

De Architecten Alliantie voert verweer. Zij stelt dat er geen sprake is van wilsovereenstemming over een arbitragebeding in algemene voorwaarden, nu niet vast staat dat de betreffende voorwaarden aan de opdrachtgevers ter hand zijn gesteld. Dit is best bijzonder, aangezien De Architecten Alliantie hiermee aangeeft dat zij haar eigen algemene voorwaarden niet goed heeft gehanteerd. Daarnaast stelt zij dat een beroep van de opdrachtgevers op het arbitragebeding in strijd is met de redelijkheid en billijkheid omdat dit zou betekenen dat het geschil tussen partijen door verschillende arbiters zou moeten worden beslecht.

In de wet is bepaald dat ingeval een geschil bij een Nederlandse rechter aanhangig wordt gemaakt en de gedaagde zich beroept op een arbitraal beding dat voorziet in arbitrage in Nederland, de rechter zich onbevoegd dient te verklaren, tenzij het arbitraal beding niet geldig tussen partijen is overeengekomen. Een overeenkomst tot arbitrage wordt bewezen door een geschrift. Daarvoor is voldoende een geschrift dat een dergelijk beding bevat of dat verwijst naar algemene voorwaarden die een dergelijk beding bevatten, mits dat geschrift door of namens de wederpartij uitdrukkelijk of stilzwijgend is aanvaard. Belangrijk om te weten is dat voor arbitragebedingen in algemene voorwaarden voor consumenten aanvullende regels gelden.

De rechter oordeelt dat tussen partijen niet in geschil dat de schriftelijke opdrachtbevestiging d.d. 30 mei 2006, althans de algemene voorwaarden die daarin van toepassing worden verklaard, een arbitrageclausule bevat(ten). De betreffende opdrachtbevestiging is (nota bene) door De Architecten Alliantie opgesteld en door beide partijen ondertekend. Door middel van ondertekening van deze opdrachtbevestiging hebben de opdrachtgevers de daarin opgenomen arbitrageclausule uitdrukkelijk aanvaard. Voorts merkt de rechtbank op dat de aanvaarding van een arbitrageclausule ook stilzwijgend kan geschieden. Nu vast staat dat de opdrachtgevers de algemene voorwaarden met daarin de arbitrageclausule hebben ontvangen en tussen partijen ook niet ter discussie staat dat Architecten Alliantie nadien is aangevangen met de werkzaamheden die zij op basis van de specificaties uit de opdrachtbevestiging heeft uitgevoerd, kan worden geconcludeerd de opdrachtgevers de daarin opgenomen arbitrageclausule ook stilzwijgend heeft geaccepteerd. Hetzelfde geldt volgens de rechtbank met betrekking tot de opdrachtbevestiging d.d. 19 december 2008.

De rechtbank overweegt dat aan de hand van de toepasselijke arbitrageclausules verschillende arbitrage-instituten bevoegd zouden zijn, De Architecten Alliantie zulks aan zichzelf heeft te wijten, nu zij in de door haar opgestelde opdrachtbevestigingen verschillende algemene voorwaarden van toepassing heeft verklaard, waarin kennelijk verschillende arbitrage-instituten bevoegd worden verklaard. De gevolgen daarvan komen voor rekening van Architecten Alliantie en kunnen in ieder geval niet leiden tot de conclusie dat de arbitrageclausules ter zijde gesteld dienen te worden.

De rechtbank is dus onbevoegd om van het geschil kennis te nemen en heeft De Architecten Alliantie veroordeeld in de kosten van de proceskosten. Kosten die niet gemaakt hadden hoeven worden als de De Architecten Alliantie (en waarschijnlijk ook haar advocaat) de algemene voorwaarden goed had bestudeerd.